در سالهای اخیر، استفاده از نمای کرتین وال در ساختمانهای بلند و لوکس افزایش چشمگیری داشته؛ اما یکی از دغدغههای مهم کارفرماها و طراحان، میزان مقاومت این سیستم نمای مدرن در برابر زلزله است. در این مقاله تیام نما به زبان ساده و تخصصی بررسی میکنیم که آیا کرتین وال انتخاب مناسبی برای مناطق زلزلهخیز است یا نه، و چه نکاتی را باید در اجرای آن رعایت کرد.
مقاومت کرتین وال در زلزله چقدر است؟
نمای کرتین وال برخلاف تصور برخی افراد، به عنوان یک سیستم سازهای عمل نمیکند، بلکه «نمای غیرباربر» است. به همین دلیل، وزن آن باید تا حد امکان پایین باشد تا در زمان زلزله، نیروی اینرسی کمتری به سازه منتقل کند. خوشبختانه، بسیاری از سیستمهای کرتین وال امروزی از آلومینیوم سبک و شیشههای مقاوم تشکیل شدهاند و طراحی آنها به گونهای است که در هنگام حرکت سازه، آسیب جدی به آن وارد نشود.
کدام نوع کرتین وال برای مناطق زلزلهخیز بهتر است؟
اگر در منطقهای با احتمال زلزله بالا هستید، پیشنهاد میشود از کرتین وال یونیتایز (Unitized) استفاده کنید. این نوع سیستم بهصورت پیشساخته در کارخانه تولید میشود و با اتصالات انعطافپذیر در محل نصب میشود. به همین دلیل در هنگام لرزش ساختمان عملکرد بهتری دارد و میتواند حرکت نسبی طبقات را تحمل کند.
چرا اتصالات کرتین وال در زلزله مهم هستند؟
اتصالات نمای کرتین وال نقطه حساس در عملکرد آن در برابر زلزله هستند. اگر این اتصالات ضعیف یا غیراستاندارد باشند، حتی بهترین طراحی هم عملکرد مناسبی نخواهد داشت. استفاده از براکتها، اتصالات اسلایدینگ (sliding connections) و ریلهای انعطافپذیر، به جذب انرژی لرزهای کمک زیادی میکند.
تجربه پروژههای واقعی در زلزلههای اخیر
در بسیاری از پروژههایی که در کشورهای زلزلهخیز مانند ژاپن، نیوزیلند یا حتی ایران اجرا شدهاند، کرتین وال توانسته عملکرد قابل قبولی داشته باشد، مشروط بر آنکه:
-
به درستی طراحی شده باشد
-
از مصالح استاندارد استفاده شده باشد
-
اجرای آن تحت نظارت فنی دقیق انجام شده باشد
بیشتر بخوانید: اشتباهات رایج در اجرای نمای کرتین وال و راهکارهای پیشگیری
آیا شیشه کرتین وال در زلزله میشکند؟
بله، اگر از شیشههای معمولی استفاده شود، خطر شکست شیشه در زلزله وجود دارد. اما در سیستمهای استاندارد، از شیشههای سکوریت یا لمینیت استفاده میشود که در برابر فشار و ضربه مقاومت بالایی دارند. حتی اگر شکسته شوند، خطر ریزش و آسیب جدی ندارند.
نکات کلیدی طراحی کرتین وال مقاوم در برابر زلزله
-
استفاده از پروفیلهای سبک و مقاوم
-
پیشبینی حرکت نسبی طبقات (inter-story drift)
-
بررسی مسیرهای بار لرزهای و انتقال آن
-
طراحی مناسب آببندی برای جلوگیری از آسیب به اجزای داخلی
آیا نمای کرتین وال به تأیید نظام مهندسی نیاز دارد؟
بله. نمای کرتین وال باید توسط مهندس محاسب بررسی شود تا با توجه به مشخصات سازه، شرایط زلزله منطقه، و نوع سیستم انتخابشده، مجوز اجرای آن صادر شود. بدون تأیید نظام مهندسی، ممکن است در مراحل بعدی اجرای پروژه با مشکل مواجه شوید.
بیشتر بخوانید: هزینه نمای کرتین وال و بررسی عوامل مؤثر بر قیمت نهایی آن
در صورت زلزله، تعمیر نمای کرتین وال سخت است؟
بسته به نوع آسیب، ممکن است نیاز به تعویض بخشی از پنلها یا اتصالات داشته باشید. سیستمهای یونیتایز این مزیت را دارند که پنلها به صورت مستقل قابل جداسازی و جایگزینی هستند. به همین دلیل، نگهداری و تعمیر آنها سادهتر است.
مقایسه مقاومت کرتین وال با سایر نماها در برابر زلزله
وقتی صحبت از ایمنی ساختمان در برابر زلزله به میان میآید، انتخاب نوع نما میتواند تأثیر قابلتوجهی بر عملکرد سازه داشته باشد. نمای کرتین وال بهواسطه طراحی مهندسی و اتصالات شناور، توانسته است خود را بهعنوان یکی از مقاومترین گزینهها معرفی کند؛ اما چگونه در مقایسه با سایر نماها عمل میکند؟
نمای سنگی: این نوع نما به دلیل وزن بالا و اتصال خشک سنتی، در برابر زلزله عملکرد ضعیفتری دارد. در صورت عدم اجرای صحیح، احتمال ریزش قطعات در هنگام زلزله بالا میرود. برخلاف آن، کرتین وال بسیار سبکتر است و اتصالات آن طوری طراحی شدهاند که تنشهای سازه را جذب کنند.
نمای آجری: نماهای آجری نیز وزن نسبتاً بالایی دارند و اگر پشتبند کافی و اتصال مطمئن نداشته باشند، در اثر لرزش دچار ترک، شکستگی یا ریزش میشوند. کرتین وال در مقابل، با استفاده از پروفیلهای آلومینیومی و سیستمهای فیکس یا یونیتایز، یکپارچگی بالاتری در هنگام لرزه از خود نشان میدهد.
نمای کامپوزیت: نمای کامپوزیت به دلیل وزن کم، مشابه کرتین وال عمل میکنند، اما کیفیت اتصالات و اجرای اصولی نقش بسیار مهمی در ایمنی آنها دارد. اگرچه مقاومت خوبی دارند، اما از نظر آببندی، انعطافپذیری و طراحی سازهای، کرتین وال امتیاز بالاتری کسب میکند.
نمای سرامیکی خشک: سیستمهای نمای خشک سرامیکی با انکر یا کلیپس نیز از ایمنی نسبتاً خوبی برخوردارند، اما در برابر ضربههای ناشی از زلزلههای شدید، اگر اجرا و مهار آنها اصولی نباشد، ممکن است دچار آسیب شوند. درحالیکه سیستمهای کرتین وال، بهویژه یونیتایز، عملکرد بهتری از نظر جذب انرژی لرزهای دارند.
سوالات متداول درباره نمای کرتین وال
آیا میتوان از کرتین وال در شهرهایی مثل تهران یا تبریز استفاده کرد؟
بله، به شرط رعایت اصول طراحی لرزهای و استفاده از اتصالات مناسب.
کدام نوع کرتین وال در برابر زلزله مقاومتر است؟
سیستم یونیتایز (پیشساخته) با اتصالات انعطافپذیر معمولاً عملکرد بهتری دارد.
آیا شیشه لمینیت در زلزله میشکند؟
اگرچه ممکن است ترک بردارد، اما تکههای آن در لایه PVB گیر میافتند و خطر ریزش ندارند.
استفاده از کرتین وال در ساختمانهای قدیمی مناسب است؟
در صورت تقویت سازه و مشورت با مهندس سازه، بله، ولی بهصورت محدودتر نسبت به ساختمانهای نوساز.
نتیجهگیری
نمای کرتین وال اگر به درستی طراحی، اجرا و نگهداری شود، میتواند عملکرد بسیار خوبی در برابر زلزله داشته باشد. انتخاب سیستم مناسب، استفاده از مصالح باکیفیت و رعایت اصول فنی کلید موفقیت این نوع نما در پروژههای حساس به زلزله است.
