در کشوری مانند ایران که بخش زیادی از آن در کمربند زلزلهخیز جهان قرار دارد، مقاومسازی اجزای مختلف ساختمان اهمیت بسیار بالایی دارد. یکی از بخشهایی که گاه نادیده گرفته میشود، نمای خارجی ساختمان است. در حالی که در هنگام زلزله، ریزش نما میتواند خسارات جانی و مالی قابل توجهی به همراه داشته باشد. در این مقاله تیام نما بررسی میکنیم که چه نماهایی در برابر زلزله مقاومتر هستند و چه نکاتی را باید در اجرای آنها رعایت کرد.
چرا مقاومت نمای ساختمان در برابر زلزله مهم است؟
در هنگام وقوع زلزله، شتاب و نیروهای جانبی به سازه وارد میشود. اگر نما به صورت اصولی اجرا نشده باشد یا وزن زیادی داشته باشد، احتمال ریزش آن بسیار بالاست. این اتفاق میتواند عابران پیاده، خودروهای پارکشده و حتی ساکنان را به خطر بیندازد. از سوی دیگر، ریزش نما باعث آسیب شدید به ظاهر ساختمان، تاسیسات و هزینههای بازسازی میشود.
مهمترین فاکتورها در مقاومت نمای ساختمان در برابر زلزله
برای انتخاب نمای مقاوم در برابر زلزله، باید این عوامل را در نظر گرفت:
-
وزن نما: هرچه سبکتر باشد، نیروی اینرسی کمتری به سازه وارد میشود.
-
نوع اتصال به سازه: سیستمهای اتصالی باید انعطافپذیر، مقاوم و مهندسیشده باشند.
-
تکنولوژی اجرا: روش اجرا و نحوه نصب تأثیر زیادی در عملکرد نما هنگام زلزله دارد.
-
مواد مصرفی: برخی متریالها بهتر از دیگران انرژی لرزهای را جذب میکنند یا دچار فروپاشی نمیشوند.
بررسی مقاومت انواع نمای رایج در برابر زلزله
۱. نمای خشک (اتصالات مکانیکی)
نمای خشک به دلیل استفاده از اتصالات مهندسیشده و بدون ملات، یکی از مقاومترین نماها در برابر زلزله است. از جمله زیرمجموعههای آن:
-
نمای کامپوزیت خشک: وزن سبک، قابلیت نصب با اتصالات منعطف، عمر بالا.
-
نمای سرامیک خشک: عملکرد خوب در برابر زلزله به شرط نصب صحیح.
-
نمای ترموود خشک: سبک، اما نیازمند اتصالات با کیفیت و مقاوم.
مزایا:
-
کاهش وزن مرده ساختمان
-
قابلیت دمونتاژ و ترمیم سریع
-
انعطافپذیری بالا در برابر لرزشها
نکته مهم: اجرای غیرحرفهای این سیستم، میتواند باعث سقوط پنلها در هنگام زلزله شود.
۲. نمای شیشهای اسپایدر
نمای اسپایدر با استفاده از شیشه لمینیت و اتصالات فلزی انعطافپذیر طراحی میشود. اگرچه ممکن است در نگاه اول شکننده به نظر برسد، اما در صورت طراحی اصولی، مقاومت خوبی در برابر زلزله دارد.
مزایا:
-
شیشه لمینیت در صورت شکست، نمیریزد.
-
اتصالات اسپایدر قابلیت حرکت نسبی دارند و تنشها را جذب میکنند.
-
وزن نسبتاً کم.
نیاز به طراحی بسیار دقیق و اجرای با کیفیت بالا دارد. هرگونه ضعف در اتصالات، خطرناک است.
۳. نمای سنگی با ملات (سنتی)
یکی از رایجترین و در عین حال پرخطرترین نماها در زلزله، نمای سنگی اجرا شده با ملات سیمان است. بهویژه اگر از اسکوپهای مناسب استفاده نشده باشد، احتمال سقوط سنگها بسیار بالاست.
معایب:
-
وزن زیاد.
-
اتصالات ناکافی.
-
ریزش خطرناک در زلزله.
اگر به نمای سنگی علاقه دارید، استفاده از نمای سنگ خشک با سیستم ریل و براکت گزینهای بسیار امنتر است.
۴. نمای آجری سنتی
نمای آجری سنتی مشابه نمای سنگی است و معمولاً با ملات اجرا میشود. آجر به دلیل وزن کمتر از سنگ، تا حدی خطر کمتری دارد، اما همچنان در زلزله آسیبپذیر است.
مزایا:
-
جرم حرارتی مناسب
-
اجرای رایج و ارزان
در صورت اجرای غیر اصولی، ممکن است در زلزله ترک بردارد یا فرو بریزد.
۵. نمای سیمانی و بتن اکسپوز
نمای بتن اکسپوز اگر با اتصالات خشک و مهندسی اجرا شود، مقاومت خوبی دارد. اما نماهای سیمانی سنتی با ضخامت بالا و ملات، وزن زیادی دارند و احتمال ریزش آنها وجود دارد.
بیشتر بخوانید: مقاومت نمای اسپایدر در برابر زلزله چقدر است
چگونه ریسک زلزله را در نما کاهش دهیم؟
حتی نمای مقاوم هم اگر به درستی اجرا نشود، میتواند در زلزله خطرناک باشد. چند توصیه کلیدی:
-
استفاده از اتصالات مهندسیشده و تایید شده برای هر نوع نما
-
طراحی نما توسط مهندس معمار و سازه
-
اجرای نما توسط تیمهای آموزشدیده و با تجربه
-
انتخاب متریال سبک و مقاوم در برابر شکست یا خمش
-
توجه به درزهای انبساطی و لرزهای در طراحی کلی نما
پیشنهاد تیامنما
در مجموعه تیامنما، ما با بهرهگیری از تیم تخصصی طراحی و اجرای نما، همواره تلاش میکنیم تا امنیت، زیبایی و دوام را در کنار هم فراهم کنیم. از نمای کامپوزیت گرفته تا نمای سنگ خشک یا شیشهای اسپایدر، همه با رعایت کامل استانداردهای ایمنی زلزله اجرا میشوند.
سوالات متداول
۱. آیا نمای کامپوزیت در برابر زلزله سقوط میکند؟
در صورتی که با اتصالات خشک و مهندسیشده اجرا شود، نه تنها سقوط نمیکند، بلکه عملکرد مناسبی هم دارد.
۲. آیا استفاده از سنگ در نما همیشه خطرناک است؟
خیر، اگر سنگ به صورت خشک و با سیستم ریل و براکت اجرا شود، میتواند مقاوم باشد. اما اجرای سنتی با ملات بسیار پرخطر است.
۳. بهترین گزینه برای ساختمانهای بلند در مناطق زلزلهخیز چیست؟
نمای خشک (کامپوزیت، سرامیک یا سنگ خشک) بهترین گزینه برای ساختمانهای بلند است.
۴. آیا نمای اسپایدر شیشهای شکننده است؟
شیشههای اسپایدر لمینیت شده هستند و حتی در صورت ترک خوردن نمیریزند. همچنین اتصالات آنها تنش زلزله را تا حدی جذب میکنند.
۵. برای مقاومسازی نمای فعلی ساختمانم چکار کنم؟
مشاوره با تیمهای تخصصی مانند تیامنما و بررسی ساختار نما و اتصالات اولین قدم است. در بسیاری موارد میتوان بدون تغییر ظاهر، اتصالات مقاومتر نصب کرد.
جمعبندی
در پاسخ به سوال «کدام نما در برابر زلزله مقاومتر است؟» باید گفت که هیچ نمایی ذاتاً مقاوم یا غیرمقاوم نیست؛ بلکه آنچه تعیینکننده است، وزن نما، نوع اتصال و کیفیت اجراست. با این حال، نمای خشک، اسپایدر و کامپوزیت از جمله نماهایی هستند که اگر اصولی اجرا شوند، عملکرد بهتری در برابر زلزله دارند.
